SINIRLARIMI KORUYORUM

Kendi Sınırlarımı Nasıl Korurum?

Beden Sınırları: En Önemli Kalkanımız

Bedenimiz bize ait en değerli varlığımızdır. Kimsenin bizim iznimiz olmadan bedenimize dokunmasına izin vermemeliyiz. Bu sadece dokunmakla sınırlı değildir; birisi bizi zorla bir yere götürmeye çalışırsa, istemediğimiz bir şeyi yemeye zorlarsa veya bize karşı kaba davranırsa, bu da beden sınırlarımızın ihlalidir.

Kimlere Dokunabiliriz ve Kimler Bize Dokunabilir?

Bazı insanlar bize dokunabilir ve bu normal ve güzeldir. Bunlar genellikle:

• Ailemiz: Anne babamız, kardeşlerimiz bize sarılabilir, yanağımızdan öpebilir. Bu, sevgi göstergesidir.


• Çok Yakın Arkadaşlarımız (Belirli Durumlarda): Sadece çok güvendiğimiz ve rahat hissettiğimiz yakın arkadaşlarımızla oyun oynarken kısa süreliğine el ele tutuşabiliriz veya sarılabiliriz. Ama burada da her zaman birbirimizin ne istediğini sormalıyız.

Ancak unutmamalıyız ki, en yakın aile üyelerimiz bile olsa, eğer bir dokunuş bizi rahatsız ederse, "Dur!" veya "İstemiyorum!" deme hakkımız vardır. Özellikle yetişkinlerin (anne, baba, öğretmen gibi) bize dokunması genellikle normal ve güvenlidir. Ancak, tanımadığımız veya güvende hissetmediğimiz kişiler asla bize dokunmamalıdır. Eğer böyle bir durum olursa, hemen bir yetişkine anlatmalıyız.

'Gizli' ve 'Süper Gizli' Bölgelerimiz

Bedenimizde bazı bölgeler vardır ki, bunlar bizim için çok özeldir. Bu bölgelere sadece ihtiyaç duyduğumuzda, örneğin banyo yaparken veya doktora gittiğimizde başkaları dokunabilir. Bu bölgeler, mayo veya iç çamaşırı ile örtülen yerlerdir. Başka kimsenin, hatta bazen ailemizden bile olsa, bu bölgelerimize izinsiz veya gereksiz yere dokunması doğru değildir. Eğer birisi sizi rahatsız edecek şekilde bu bölgelerinize dokunmaya çalışırsa, hemen "Hayır! Dokunma!" diye bağırın, oradan uzaklaşın ve güvendiğiniz bir yetişkine (anne, baba, öğretmen, okul rehber öğretmeni) hemen anlatın.

Eşya Sınırları: Sahip Olduklarımız Bize Aittir

Herkesin kendine ait eşyaları vardır. Oyuncaklarımız, kalemlerimiz, kitaplarımız, giysilerimiz bizimdir. Bu eşyaları kullanmak isteyen birisi varsa, bizden izin istemelidir. Biz de başkasının eşyalarını izinsiz almamalıyız. Eğer bir arkadaşımızın oyuncağını oynamak istersek, öncelikle "Arkadaşım, oyuncağınla biraz oynayabilir miyim?" diye sormalıyız. Arkadaşımız "Evet" derse oynayabiliriz. "Hayır" derse de bunu kabul etmeli ve saygı duymalıyız.

Eşya Sınırları Tablosu

Benim Eşyalarım	Başkalarının Eşyaları
Onları korurum.	Onlara dokunmadan önce izin isterim.
Kırıldığında veya kaybolduğunda üzülebilirim.	Onları izinsiz almam, kullanmam veya karıştırmam.
Başkaları kullanmak isterse, kendi isteğimle verebilirim.	Eğer izin verilmezse, kullanmam.

Unutmayalım, birisi bizim eşyamızı izinsiz alırsa, bu bizi üzebilir veya kızdırabilir. Bu durumda, sakince gidip eşyamızı geri istemeliyiz.

Duygu ve Düşünce Sınırları: İç Dünyamızın Korunması

Sadece bedenimiz ve eşyalarımız değil, duygularımız ve düşüncelerimiz de bizim için özeldir. Başka insanların bizim hakkımızda düşünmeden konuşmasını, bizi alay etmesini veya biz istemeden özel sorular sormasını istemeyiz. Herkesin farklı düşünceleri ve duyguları olabilir ve bu gayet doğaldır.

Ne Zaman 'Hayır' Demeliyiz?

Şöyle düşünün:

• Bir arkadaşınız sizi sürekli itiyorsa veya size vurmaya çalışıyorsa.


• Biri sizinle dalga geçiyorsa veya sizi utandıracak şeyler söylüyorsa.


• Birisi size özel veya rahatsız edici sorular soruyorsa (örneğin, "Annenle baban neden ayrıldı?" gibi).


• Birisi sizi sizin yapmak istemediğiniz bir şeye zorluyorsa (örneğin, "Gel bizimle oynamaya zorla katıl!" gibi).


• Birisi size dokunuyor ve bu sizi rahatsız ediyorsa (yukarıda bahsettiğimiz beden sınırları gibi).

Bu gibi durumlarda 'Hayır' demek son derece normal ve doğrudur. 'Hayır' demek kaba olmak anlamına gelmez; sadece kendi sınırlarınızı korumak anlamına gelir. Eğer biri sizi rahatsız ediyorsa, öncelikle ona "Lütfen bunu yapma, rahatsız oluyorum." gibi net bir cümleyle söyleyebilirsiniz. Eğer ısrar ederse, o ortamdan uzaklaşabilir ve güvendiğiniz bir yetişkine durumu anlatabilirsiniz.

Örnek Durumlar ve Çözümler

Şimdi birkaç örnek üzerinden nasıl sınırlarımızı koruyacağımızı görelim:

Örnek 1: Oyun Arkadaşı Baskısı

Durum: Sınıftan bir arkadaşınız, sizin oynamak istemediğiniz bir oyuna sizi katılmaya zorluyor. Sürekli sizi çekiyor ve "Gel! Gel!" diyor.

Adım 1: Sakin olun. Derin bir nefes alın.

Adım 2: Net bir dille konuşun. "Arkadaşım, bu oyunu oynamak istemiyorum. Başka bir şey yapmak istiyorum." diyebilirsiniz. Eğer sizi hala çekiyorsa, daha net bir şekilde "Lütfen beni bırak. Ben bu oyunu oynamak istemiyorum!" diyebilirsiniz.

Adım 3: Eğer arkadaşınız hala sizi zorluyorsa, o ortamdan uzaklaşın. Başka bir arkadaşınızın yanına gidin veya bir öğretmenden yardım isteyin. Öğretmene gidip durumu anlatın: "Öğretmenim, Ayşe beni oynamak istemediğim bir oyuna katılmam için zorluyor ve beni çekiyor."

Sonuç: Kendi isteğiniz dışında bir şey yapmak zorunda kalmadınız. Sınırınızı net bir şekilde belirttiniz ve gerekirse yardım istediniz.

Örnek 2: İzinsiz Eşya Alma Girişimi

Durum: Okulda resim dersindesiniz. Arkadaşınız kendi boyalarını kullanamayacağı için sizin en sevdiğiniz boya kalemlerinizi izinsiz almak istiyor.

Adım 1: Arkadaşınıza bakın ve eğer size uzanıyorsa, elini nazikçe durdurun.

Adım 2: Kibar ama net bir şekilde konuşun. "Merhaba [Arkadaşınızın Adı]. Bu boya kalemlerim benim. Eğer kullanmak istersen bana sorabilirsin."

Adım 3: Eğer arkadaşınız ısrarla almak isterse ve siz vermek istemiyorsanız, "Şu an bu boyaları kendim kullanıyorum, o yüzden şimdi sana veremem. Belki teneffüste birbirimizin boyalarını paylaşabiliriz." diyebilirsiniz. Eğer o da izin vermezse, o zaman kendi boyalarınızı kullanmaya devam edin. Onun izinsiz almasına izin vermeyin.

Adım 4: Eğer arkadaşınız hala sizin boya kalemlerinizi almaya çalışırsa, hemen öğretmenize haber verin. "Öğretmenim, arkadaşım benim boya kalemlerimi izinsiz almak istiyor."

Sonuç: Kendi eşyalarınızın izinsiz alınmasını engellediniz ve arkadaşınıza nasıl izin isteyeceğini kibarca öğrettiniz.

Örnek 3: Rahatsız Edici Dokunuş

Durum: Bir spor etkinliğinde, sizi tanımayan bir yetişkin (örneğin, bir babanın arkadaşı) yanınıza gelip sırtınıza veya omzunuza dokunuyor ve size tanımadığınız bir şaka yapıyor.

Adım 1: Vücudunuzda bir rahatsızlık hissettiğiniz anda, hemen o kişinin dokunuşunu engelleyin. Elini nazikçe çekin.

Adım 2: Yüksek sesle ve net bir şekilde söyleyin: "Lütfen bana dokunmayın! Rahatsız oldum!" (Göz teması kurmaya çalışın ama kuramazsanız da sorun değil, önemli olan sesinizin çıkması).

Adım 3: Hemen oradan uzaklaşın. En yakındaki güvendiğiniz yetişkinin (anneniz, babanız, öğretmeniniz, spor hocası vb.) yanına gidin ve yaşadığınız olayı anlatın. Sakin kalmaya çalışın ama detayları hatırlamaya çalışın.

Adım 4: Güvendiğiniz yetişkinin size inanacağına ve yardım edeceğine emin olun. Onlar sizi korumak için oradalar.

Sonuç: Kendinizi rahatsız eden bir durumdan hemen uzaklaştınız, sınırınızı net bir şekilde ifade ettiniz ve güvendiğiniz bir yetişkinden yardım istediniz. Bu tür durumlarda çekinmek veya utanmak yerine hemen harekete geçmek çok önemlidir.

Başkalarının Sınırlarına Saygı Duymak

Kendi sınırlarımızı koruduğumuz kadar, başkalarının da kendi sınırları olduğunu unutmamalıyız. Onların bedenlerine, eşyalarına, duygularına ve düşüncelerine saygı duymalıyız.

• Birisi bize "Hayır" dediğinde, bunu kabul etmeliyiz.


• Birinin özel eşyalarına dokunmadan önce izin istemeliyiz.


• Birisiyle konuşurken onu dinlemeli ve söylediklerini küçümsememeliyiz.


• Birisi istemediği halde ona dokunmamalı, itmemeli veya şaka yollu bile olsa rahatsız etmemeliyiz.


• Birisinin düşüncelerini veya duygularını alaya almamalıyız.

Başkalarının sınırlarına saygı duymak, iyi bir arkadaş ve iyi bir insan olmanın temel şartlarındandır. Bu, hem bizim hem de çevremizdekilerin mutlu ve huzurlu olmasını sağlar.

Ne Zaman Bir Yetişkine Anlatmalıyım?

Bazı durumlar vardır ki, tek başımıza çözemeyebiliriz. Bu durumlarda mutlaka güvendiğimiz bir yetişkine (anne, baba, öğretmen, okul rehber öğretmeni, büyükbaba, büyükanne gibi) durumu anlatmalıyız:

• Birisi size tekrar tekrar, ısrarla dokunuyorsa ve siz bunu istemiyorsanız.


• Birisi sizi korkutuyorsa veya tehdit ediyorsa.


• Birisi sizi istemediğiniz bir yere gitmeye zorluyorsa.


• Birisi sizden para veya özel bir eşya istiyorsa ve siz rahatsız oluyorsanız.


• Tanımadığınız biri size şeker, oyuncak gibi şeyler verip sizinle gelmenizi istiyorsa.


• Bir yetişkinin size uygunsuz şekilde dokunduğunu veya davrandığını düşünüyorsanız.

Bu konularda konuşmak bazen zor olabilir ama unutmayın, sizin güvenliğiniz ve mutluluğunuz her şeyden önemlidir. Güvendiğiniz bir yetişkin size her zaman inanacak ve size yardım edecektir.